اوضاع سالمندان در گوشه و کنار جهان

● امید به زندگی در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه
در کشورهای توسعه یافته معمولا زنان شش تا هشت سال بیش از مردان عمر می‌کنند و در ۳۵ کشور جهان، امید به زندگی در زنان از ۸۰ سال می‌گذرد. این موضوع با میزان توسعه یافتگی کشورها رابطه مستقیم دارد. در کشورهای در حال توسعه، امید به زندگی ۵۰ سال یا کمی بالاتر از آن است در حالی که در کشورهایی که توسعه اقتصادی سریعی داشته‌اند، این میزان به ۶۰ تا ۷۰ سال رسیده است.
● عمر طولانی داشتن به معنی سلامت بودن نیست!
هر چه سن افراد بالاتر می‌رود احتمال ناتوانی و ضعف جسمی نیز در آنها افزایش می‌یابد. آمار گرفته شده در تمامی کشورها حاکی از این موضوع است که درصد ناتوانی در میان زنان مسن هر ساله در حال افزایش است. نظرسنجی‌های اخیر در کشورهای توسعه یافته نشان می‌دهد که ناتوانی در زنان بالای ۵۰ سال کاهش چشمگیری داشته است.
اصطلاحی در دنیای پزشکی وجود دارد به نام <امید به زندگی در سلامت کامل> و این عبارت به معنی تعداد سال‌هایی است که افراد می‌توانند در سلامت کامل زندگی کنند. این موضوع را در نظر بگیرید که این اصطلاح هرگز به معنی <امید به زندگی بدون بیماری> نیست بلکه به معنی محدود نشدن کارکرد بدنی به دلیل یک یا چند بیماری دائمی است.
بیش از ۴۵ کشور جهان در پی فراهم آوردن شرایطی برای بالا بودن (امید به زندگی در سلامت کامل) هستند. هم‌اکنون ضعف‌های حرکتی، به ویژه ناتوانی در راه رفتن از جمله سدهای موجود در برابر کیفیت زندگی و سلامت عمومی زنان سالمند است. کاهش قدرت حرکتی، احتمال سقوط، شکستگی استخوان و دیگر ناتوانی‌ها را افزایش می‌دهد و استقلال را کم‌کم از شخص سالمند می‌گیرد.
درصد عظیمی از زنان و مردان سالمند، وضعیت جسمی خوبی دارند و به ویژه در اوایل سالمندی در سلامت کامل به سر می‌برند.
تحقیقات اخیر در کشورهای توسعه یافته نشان می‌دهد که درصد ناتوانی در مردان و زنان ۶۰ تا ۶۴ سال کمتر از پنج درصد، در افراد ۷۰ تا ۷۴ ساله کمتر از ۱۰ درصد و در افراد ۸۵ سال به بالا نیز در حدود ۲۰ درصد است. در کشورهای توسعه یافته معمولا تعداد افراد زیر ۸۰ سال که به طور مرتب به پزشک مراجعه می‌کنند بسیار کم است. نکته قابل توجه آن است که عوامل فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، بر نوع پیر شدن زنان، کیفیت زندگی و سلامت جسمی و روانی آنها تاثیر می‌گذارد. فقر اقتصادی یک سالمند کم‌کم موجب فقر درونی می‌شود و سلامت او را به خطر می‌اندازد.
آمار بعضی کشورها به ویژه کشورهای توسعه یافته در رابطه با فقر، سن و جنس نشان داده است که فقر، سلامتی زنان سالمند را بیش از مردان تحت تاثیر قرار می‌دهد ولی متاسفانه کشورهای توسعه نیافته یا در حال توسعه به این موضوع توجه چندانی نمی‌کنند.
فقر اقتصادی به ناچار، کمبود غذایی و شرایط بد تغذیه و بیماری افراد مسن، به ویژه زنان را در پی دارد. از جمله عوامل دیگری که در سلامت ماندن در سالمندی نقش مهمی ایفا می‌کند، تحصیلات است. مطلع کردن زنان از بیماری‌های مربوط به سالمندی، وضع معیشتی و ورزش‌های ویژه این سن و... به زنان سالمند کمک می‌کند تا در حفظ سلامتی خود و خانواده‌شان بکوشند.
بیشتر افراد گمان می‌کنند بیماری‌های قلبی‌‌‌‌‌- عروقی مختص مردان است و از زنان سالمند غافل می‌شوند، در حالی که بیش از نیمی از دلایل مرگ و میر زنان بالای ۵۰ سال در کشورهای در حال توسعه بر اثر این بیماری است.
در حال حاضر در بسیاری از کشورهای توسعه یافته از جمله فرانسه برنامه‌هایی با عنوان <سالمندی و سلامتی> در دست اجراست که طی آن زنان و مردان برحسب سن، مورد بررسی قرار می‌گیرند. دولت‌ها تلاش می‌کنند تا استراتژی <فعال بمانیم تا خوب پیر شویم> را در تمامی سنین به اجرا درآورند. دولت، موسسات، سازمان‌ها، دانشگاه‌ها و جامعه مدنی در این کشورها دست به دست هم داده‌اند تا (امید به زندگی در سلامت کامل) را بالا ببرند.
منبع: یونسکو‌