6) تخت سلیمان
تخت سلیمان تکاب 124 هزار متر مربع وسعت دارد که در دوره های مختلف محل سکونت مادها، اشکانیان، ساسانیان و مغول ها بوده و به روایتی محل تولد زرتشت پیامبر است. قلعه تاریخی تخت سلیمان بازمانده از دوره ساسانیان با بخش های مختلفی همچون آتشکده آذرگشسب به عنوان یکی از مهمترین آتشکده های دوره ساسانی است. دریاچه جوشانی به عمق 112 متر در وسط این مجموعه وجود دارد. این بنا در سال 624 میلادی و در حمله هراکلیوس، امپراطور رومیان به ایران تخریب شد.
7) ارگ بم و چشم انداز فرهنگی آن
ارگ بم بزرگ ترین سازه خشتی در جهان است که در مسیر جاده ابریشم قرار دارد. سده پنج پیش از میلاد ساخته شده و تا سال 1850 پس از میلاد نیز همچنان مورد استفاده بود. کل بنا یک دژ بزرگ است که در قلب آن، ارگ واقع شده اما به دلیل ظاهر پر ابهت ارگ که پر ارتفاع ترین قسمت مجموعه نیز به شمار می آمد، کل بنای دژ به عنوان ارگ بم نامیده می شود.
8) پاسارگاد
مجموعه میراث جهانی پاسارگاد مجموعه ای از سازه های باستانی بر جای مانده از دوران هخامنشی است که در شهرستان پاسارگاد در استان فارس جای گرفته است.
این مجموعه دربرگیرنده ساختمان هایی چون آرامگاه کوروش بزرگ، باغ پادشاهی پاسارگاد، کاخ دروازه، پل، کاخ بار عام، کاخ اختصاصی، دو کوشک، آب نماهای باغ شاهی، آرامگاه کمبوجیه، استحکامات دفاعی تل تخت، کاروانسرای مظفری، محوطه مقدس و تنگه بلاغی است.
9) گنبد سلطانیه
گنبد سلطانیه مقبره آلجایتو است که در 1302 تا 1312 در شهر سلطانیه (پایتخت ایلخانیان) ساخته شد و از آثار مهم معماری ایرانی و اسلامی به شمار می رود. این بنا بزرگ ترین گنبد خشتی جهان و قدیمی ترین گنبد دوپوش موجود در ایران است. رنگ گنبد آبی است. روی این اضلاع گنبد بلندی قرار گرفته که ارتفاع آن را 120 گز نوشته اند. متاسفانه بیش از نیم قرن است که روی گنبد این مقبره داربست نصب شده و هنوز این داربست ها خارج نشده اند.
10) بیستون
سنگ نبشته بیستون بزرگ ترین سنگ نبشه جهان، نخستین متن شناخته شده ایرانی و از آثار هخامنشیان است که شرح پیروزی داریوش بزرگ را بر گوماته مغ و به بند کشیدن یاغیان را نشان می دهد. جنس سنگ نبشته بیستون از آهک است و از آثار رنگ لعاب قهوه ای مانندی که پس از همراه شدن با ذرات اکسیده شده آهک و همچنین بقایای سربی که در چند سطر نخست اثر دیده شده است به نظر می آید در پایان کار برای افزایش طول عمر اثر تمام نمای آن را با اندودی ناشناخته پوشانده اند.
11) بازار تبریز
بازار تبریز با مساحتی حدود یک کیلومتر مربع، بزرگ ترین بازار سرپوشیده جهان است. و در مرداد ماه سال 1389 خورشدی به عنوان نخستین بازار جهان در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. این بازار از بازارچه ها، تیمچه ها، سراها و کاروانسراهای متعددی تشکیل یافته است.
12) مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی
مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی مربوط به دوره صفوی است. شیخ صفی الدین اردبیلی جد سلاطین صفوی است و شاه اسماعیل اول و گروهی از قربانیان جنگ های شیروان و چالدران در جوار مرقد او دفن هستند. این بنا در سال 735 هجری قمری توسط شیخ صدرالدین موسی فرزند شیخ صفی بنا شد.
13) مسجد جامع اصفهان
مسجد جامع اصفهان از مهم ترین و قدیمی ترین ابنیه مذهبی ایران است. کاوش های باستانشناسی نشان از آن دار که احتمالا این مسجد پیش از تسلط اعراب بر این شهر، مرکز مذهبی مهم شهر بوده و به صورت یکی از آتشکده های شهر اصفهان کاربری داشته است. بخش های گوناگون این مسجد در طول نزدیک به دو هزار سال شکل گرفته اند و طی این سال ها همواره بازسازی شدند. آخرین آنها بازسازی بر اثر بمباران هواپیماهای عراقی در طول هشت سال جنگ ایران و عراق بوده است.
14) گنبد قابوس
گنبد قابوس بنایی تاریخی از سده چهارم هجری است که در شهر گنبد کاووس، شمال ایران در استان گلستان قرار دارد. این بنا بلندترین بناهای آجری جهان به شمار می آید و بر فراز تپه ای خاکی که قریب 15 متر از سطح زمین بلندتر است قرار دارد. این بنا در سال 397 هجری قمری (برابر با 375 هجری خورشیدی) و در زمان سلطنت شمس المعالی قابوس بن وشمگیر و در شهر جرجان که پایتخت پادشاهان آن دیار بوده، بنا شده است.