سوزندوزی، سفال سنتی کلپورگان، خامهدوزی و حصیربافی جزو صنایع دستی محبوب و پرفروش سیستان و بلوچستان هستند و بعضی از این آثار فقط در این استان تولید میشوند.
سوزندوزی بیشتر زنان این منطقه، بویژه زنان بلوچستان روی لباسهای خود طرحهای سوزندوزی دارند. از این محصول استقبال زیادی میشود، چنانچه از راه خرید و فروش آثار سوزندوزیشده در استان، درآمد زیادی نصیب هنرمندان این رشته شده است.
نقش و نگار این آثار غالبا سنتی و بومی است؛ یکی از نقوش معروف این آثار «نخل محلی» و «اشکال هندسی» است. از جمله محصولاتی که کار رودوزی روی آنها انجام میشود میتوان به رومیزی، کوسن، لباس، سفرهی عقد، کیفهای پارچهیی، مانتو و شال اشاره کرد. در این میان، از شال و مانتوی سوزندوزیشده استقبال زیادی میشود.
سفال سنتی کلپورگاناین سفال مخصوص سیستان و بلوچستان است و مرکز آن، شهرستان سراوان است. به روستای سراوان، موزهی زندهی سفالگری میگویند، چون این نوع سفال در این منطقه به سبک هفتهزار سال پیش تولید میشود. مراحل ساخت، مواد اولیه و رنگآمیزی آن به همان شکل قدیمی انجام میشود. رنگآمیزی این سفال طبیعی و با استفاده از سنگهای کوههای اطراف است.
این نوع سفال بدون دستگاه و فقط با دست و پا تهیه میشود. یکی از ویژگیهای این سفال، این است که بعد از پخته شدن به گل و آب نیاز ندارد، چون خود سفال تغییر رنگ میدهد. این سفال مهر اصالت یونسکو را هم گرفته است.
خامهدوزیخامهدوزی و سوزندوزی سنتی، خاص منطقهی سیستان هستند. نخ مورد استفاده در خامهدوزی، ابریشم خام است و رنگرزی نمیشود. رنگ نخ ابریشم سوزندوزی، سفید است و سوزندوزی بهشکل متناوب و با شمارش تار و پود انجام میشود؛ مثلا تارهای پارچه شمرده میشوند و هر چهار تار، یکبار سوزندوزی انجام میشود. اشکال هندسی نقش غالب این نوع سوزندوزی است و گرچه بدون طراحی قبلی انجام میشود، ولی شکلهای آن بسیار منظم است. لباس دامادها در منطقهی سیستان و بلوچستان غالبا طرحهای سوزندوزی دارد. رشتهی خامهدوزی حدود چهار سال است که احیا شده و روی آن کار میشود. لباسهای سوزندوزیشدهی منطقه سیستان و بلوچستان به کشورهای اروپایی و کشورهای حاشیهی خلیج فارس مانند عمان، قطر و امارات صادر میشوند.
حصیربافی
حصیربافی به دو بخش خولکبافی و تگردبافی تقسیم میشود. تگرد از برگ درختان خرمای وحشی (داز) بافته میشود و خولکبافی با استفاده از ساقههای نی دریاچهی هامون تهیه میشود. طول این نیها یک متر تا دو متر است. محصولات تگردبافی، زیرانداز، حصیر و ... و محصولات خولکبافی، پرده، سایهبان و ... هستند.