روان شکافی اختلال در خواندن

اختلالات خواندن شامل انواع مختلفی است و در یکی از تقسیم بندی ها به سه دسته آوایی (این افراد لغات زیادی را می دانند، اما هجی کردن آنها ضعیف است)، ایده ای (این افراد می خوانند و هجی می کنند، اما در ساختار بینایی اشکال دارند) و ایده ای ـ بینایی (افرادی که هر دو مشکل را دارند) تقسیم می شود.

اختلال خواندن ممکن است بنابر دلایل مختلفی ایجاد شود از جمله نداشتن آمادگی برای خواندن، مشکلات زیستی، معلولیت جسمانی مثل مشکلات شنوایی و بینایی، محدودیت در واژه ها، عوامل اجتماعی و محیطی، عقب ماندگی مرزی و معمولی، اشکال در رشد گفتار، مشکلات عاطفی و سازگاری، تشخیص ضعیف بین تصاویر مشابه، روش های آموزشی ناقص و تشکیلات ناقص مدرسه، محتوای ضعیف متن خواندنی و اشکال در درک موقعیت.

زمانی که فرد می خواهد خواندن را یادبگیرد از مراحل مختلفی عبور می کند: مرحله آماده شدن، شروع خواندن، رشد سریع، خواندن گسترده و پالایش.

در فرآیند خواندن، مرحله آماده شدن مرحله مهمی است و شامل جنبه های وراثتی، محیطی و خانوادگی است و رشد مفاهیم پایه مانند شناختن جهت ها، تشخیص رنگ ها، هماهنگی دست و چشم و پا و... را در بر می گیرد بنابراین توصیه ای که به والدین و مراقبان کودکان می شود این است که از سنین پایین تر آموزش مفاهیم را شروع کرده و با فرزند خود تمرین کنند.

معمولا معلم پایه اول سال تحصیلی اولین فردی است که می تواند متوجه اختلال خواندن شود زیرا در دوره پیش دبستانی ممکن است کودک شکل کلمات را حفظ کرده باشد و بخواند. کودکی که دچار اختلال خواندن است این علائم را از خود بروز می دهد:

تمایل به خواندن ندارد.

سرکلاس درس مشکلات رفتاری و هیجانی دارد.

تمرکز او ضعیف است.

بعضی اوقات ضعف شنیداری و بینایی دارد.

اعتماد به نفس و جرات ورزی او ضعیف است.

کلمه به کلمه می خواند و صدای او گاهی لرزان است.

در خواندن ممکن است دچار لکنت شود.

به نقطه گذاشتن توجه نمی کند و معنای کلمه را درک نمی کند.

واژه ها را حدس می زند.

سازگاری فردی و اجتماعی او ضعیف است.

افت تحصیلی پیدا می کند.

احساس ناامیدی دارد.

کلماتی را که خوانده جابه جا یا تکرار می کند.

حافظه دیداری و شنیداری او ضعیف است.

هنگام خواندن مطلب معمولا صدای ضعیف و آهسته دارد و لب هایش را تکان می دهد یا در ذهن خود لغت را می خواند.

چنانچه مشخص شد دانش آموزی دچار اختلال خواندن است لازم است هم در زمینه خواندن و هم در زمینه ارتقای اعتماد به نفس روی او کار شود.