تکریم پروانه‌ها؛ چگونگی برخورد با والدین سالمند

در روایات، سالمندی جلوه ای از نور الهی دانسته شده است. عزتمندیِ سپیدمویی و سالمندی از آن روست که سالمند، رسالت انسانی خویش را در این روزگار پرآشوب به شایستگی انجام داده و اینک با انبوهی از تجربه های گرانسنگ، در کنار دیگر افراد جامعه قرار دارد.

علی رغم تمام ارزش‌هایی که دوران سالمندی دارد، اما از سوی دیگر بدخلقی، تنگ حوصلگی، بدبینی و ... برخی از عوارض سالمندی است که دسته ای از افراد مبتلا می‌شوند که همگی ناشی از آغاز دوران کهنسالی است. بدتر آن است که مثل هر چیز دیگر منفی که سعی می‌کنیم از آنها دوری کنیم، برخی از فرزندان نیز سعی می‌کنند از این دسته از والدین بدخلق دوری کنند.

در صورتی که یکی از ضروری‌ترین نیازهای دوران سالمندی به ویژه در مورد پدران و مادران این است که از محبت اطرافیان و آرامش روحی بهره‌مند باشند؛ آنها می‌خواهند مورد قبول اطرافیان و فرزندان خود باشند، دوست دارند مستقل زندگی کنند و

سربار فرزندان نباشند، لذا ما باید از آنها مراقبت کنیم و یاد بگیریم چگونه سلامت روان خود را حفظ کرده، در عین اینکه از والدین مسن و تندخوی خود مراقبت می‌نماییم.

توصیه اول-اجازه حرف زدن بدهید

اجازه دهید والدینتان، بدخلقیشان را ابراز کنند. افراد کهنسال عموماً تصور می‌کنند نظر و افکارشان برای هیچکس مهم و جذاب نیست اما اگر شما به آنها اجازه حرف زدن داده و به صحبت‌های آنها توجه کنید، باعث می‌شود که آنها از لحاظ خلق و خو آرامتر و نرم‌تر شوند. امکان دارد شما اصلاً نظرات آنها را قبول نداشته باشید اما دلیلی برای مخالفت واضح وجود ندارد ولی این خود یک روش پایین آوردن فشار و بار استرس و از طرف دیگر حفظ حرمت این عزیزان است.

توصیه دوم-صبور باشید

چون والدین مسن تان نمی‌توانند کارهای خودشان را انجام دهند، به همین دلیل می‌خواهند دقیقاً برای شما توضیح دهند که این کارها را چگونه انجام دهید و شاید خیلی هم آن را تکرار کنند. اما شما معتقدید به هر حال این کار انجام می‌شود ولی از طرف دیگر آنها می‌خواهند آن کار مطابق با نظر و دستورالعمل آنها اجرا شود.

در برخی از موارد شدت ایرادگیری‌ها به حدی می‌رسد که شما دیگر تحمل ندارید. در این وضعیت خودتان را کنترل کنید. موقعیت را ترک کرده و به خودتان تنفس دهید تا آرامش قبلی تان را حفظ کنید، وقتی ذهنتان را پاک کردید، با انرژی بیشتری می‌توانید برگردید و کارتان را تکمیل کنید.

توصیه سوم-لبخند بزنید

زمانی که احساس می‌کنید تلاشتان بی نتیجه است و والدینتان به بداخلاقی خود ادامه می‌دهند، خندیدن بسیار سخت خواهد بود. اما کنار آمدن با موقعیت منفی و مرور خاطرات مسرت بخش از گذشته و یا فرزندانتان، می‌توانید این وضعیت را بهتر تحمل کنید. از طرف دیگر وقتی والدینتان لبخند شما را ببینند، از شما سوال خواهند کرد و شما با گفتن آن خاطره شاد، می‌توانید در کنار هم بخندید.

توصیه چهارم- صحبت کنید

وقتی که از نظر ذهنی کاملاً خودتان را آماده کردید تا با استرس‌ها کنار آمده و عصبانی نباشید، در این وضعیت قادر خواهید بود که با صبر و حوصله بیشتری با والدینتان مواجهه شوید. در مورد همه چیز و همه کس صحبت کنید. صحبت کردن آنها با شما در مورد موضوعات مختلف، باعث از بین رفتن احساس تندخویی و بی کسی در آنها می‌شود. این موضوع باعث می‌شود به احساس خوبی دست یافته و حس کنند آنها نیز چیزهای خوبی برای سهیم شدن با گفتگوهای شما دارند.

توصیه پنجم- سفر کنید

گاهی اوقات چند روزی مسافرت رفتن لازم است. از یکی از دوستان، اقوام و یا خواهر و برادر خود بخواهید که مراقب والدین شما باشند و از این فرصت برای با دیگران بودن و انجام کارهای شخصی که دوست دارید انجام دهید، استفاده کنید. این مسافرت‌های کوتاه مدت و گاه به گاه، احساس رضایت را در شما تجدید کرده و باعث می‌شود که در نگهداری و مراقبت از والدینتان، مدتی صبور باشید.

توصیه ششم- نگهداری سالمند در خانواده

شایسته است فرزندان و افراد خانواده، بنا بر سفارش قرآن کریم و پیشوایان دینی، سالمند را در جایگاه واقعی‌اش، یعنی «خانواده» نگهداری کنند. قدرشناسی از سالمندان، همان رفتار درست و محترمانه و شناخت نیازهای روحی آنان است. هر قدر آنها از نظر مادی بی نیاز باشند، ولی نباید نیاز به محبت و توجه به ایشان را نادیده گرفت. قدرشناسی به صورت احترام یا سخن گفتن از روی مهر، مشاوره با آنان در امور مختلف زندگی، برطرف ساختن مشکلات ایشان و نیز در مواردی با مقدم داشتن آنان بر خود بروز می‌کند.

توصیه هفتم- احترام آنها را نگهدارید

در همه شرایط و موقعیت‌ها، احترام والدین خود را نگهدارید. به خاطر داشته باشید که والدین شما همیشه نیازمند توجهات شما نبوده‌اند، بلکه آنها بودند که با زحمات بی دریغ و بدون چشم داشت خود، شما را به این مرحله رساندند. بنابراین حفظ شأن و شخصیت آنها و رعایت احترامشان بر عهده شما است.

امام سجاد (ع) درباره حقوق سالمندان می‌فرماید: «حق سالخورده این است که حرمت پیری‌اش را بداری. اگر سوابق فضیلت در اسلام دارد، تجلیلش کنی. او را مقدم بداری. در اختلافات خصمانه با او رو به رو نشوی. در راه رفتن بر او سبقت نگیری و پیشاپیش او راه نروی. نادانش نشماری. اگر رفتار جاهلانه ای کرد، تحمل کنی. به مقتضای سوابق مسلمانی و سالمندی، احترامش کنی که حق سن و سال نیز چون حق اسلام است.»

مادربزرگ‌ها و پدربزرگ‌های ما گنجینه‌هایی از عشق، تجربه و زندگی هستند. زندگی را بیشتر از هرجای دیگر در سخنان آنان می‌شود یافت. با هم بودن و توجه، شاید بزرگترین هدیه ای باشد که یک فرد می‌تواند به یک سالمند بدهد. سالمندان مانند کودکان به توجه و مراقبت نیاز دارند.